Interview

‘Dit tankstation is de ultieme combinatie van een studentenvereniging en een bedrijf’

Aan de Ring Amsterdam runnen 35 studenten zelfstandig een tankstation met veertien pompen, een bakery, vier wasboxen, een carwash, vier stofzuigers, een bandenpomp en een flinke dosis gezelligheid. Dat zijn de ingrediënten voor de Kriterion Studentenpomp. 

Job Wink (24) is voorzitter van het bijzondere tankstation aan de IJburglaan. De student economie stopte een jaar lang ziel en zaligheid in de pomp. “Eerlijk gezegd was het dit jaar weinig universiteit en veel tankstation”, geeft hij toe. “Maar ik heb veel geleerd. Van het ondernemen in algemene zin tot het communiceren met klanten en bedrijven waarmee je zaken doet. Dat leer je niet op de universiteit.”

(De tekst gaat verder onder de afbeelding)

Kriterion Studentenpomp is al decennia een begrip in Amsterdam.

Geld voor de studenten

Het tankstation is onderdeel van Stichting Kriterion. De stichting bestaat sinds 1945 en ontstond toen leden van het Studentenverzet een bioscoop in de Amsterdamse Roetersstraat openden. Op die manier waren ze financieel niet meer afhankelijk van hun ouders voor het volgen van een studie. In de jaren ‘60 werd de stichting uitgebreid met Shell Kriterion, dat toentertijd nog zo’n twee kilometer verderop zat. Naast de bioscoop en het tankstation zijn ook verschillende horecagelegenheden en een oppascentrale onderdeel van de stichting.

Alle projecten die onderdeel zijn van Kriterion opereren als zelfstandige BV’s waarin studenten het bewind voeren. “Een hele ingewikkelde constructie, maar uiteindelijk is de stichting enig aandeelhouder”, legt Wink uit. “We opereren om winst te maken, maar er vloeit geen winst naar individuen. Het idee is dat het geld allemaal ten goede komt aan de studenten en wordt gebruikt voor de doelstelling van de stichting, zoals statutair is vastgelegd, ‘werkgelegenheid voor studenten’. En dan niet alleen de studenten hier, maar ook die op de andere projecten nu en in de toekomst.”

Structuur in tankstation

Ook in het tankstation zelf wordt volgens een bepaalde structuur gewerkt. Alle medewerkers zijn namelijk onderdeel van een commissie. Naast de standaard werkzaamheden als het draaien van de kassa en de schoonmaak, houden ze zich bezig met facilitaire zaken, inkoop, financiële zaken, personeelszaken of promotie. Per commissie hakken de studenten zelf knopen door en doen ze investeringen, zoals de tien bankjes die, met het oog op de toekomstige laadpalen, op het hele terrein geplaatst zijn.

(De tekst gaat verder onder de afbeelding)

Kriterion Studentenpomp
De wasgelegenheid bij het tankstation.

Al die commissies schuiven ook een ‘commissiehoofd’ naar voren, dat samen met de voorzitter het dagelijks bestuur vormt. “Er zijn namelijk zaken die de commissies overstijgen, zoals we bijvoorbeeld met corona hadden”, aldus de voorzitter. “In de kern is het werken op een tankstation, maar als je kijkt naar de commissies is dat bijzonder. We doen het met z’n allen. Ik ben de voorzitter, maar niet de baas.” Tot slot is er nog een zesde, optionele commissie die niet mag ontbreken bij een grote groep studenten: de feestcommissie.

Toch zijn er ook enkele zaken waarover de studenten niet zomaar een besluit kunnen nemen, bijvoorbeeld omdat hun kennis over het specifieke onderwerp niet groot genoeg is. Na altijd een Shell-locatie te zijn geweest, werd het station afgelopen jaar onderdeel van Vissers Energy Group. Een stap die, gezien het perspectief dat zij boden op het gebied van toekomstige activiteiten als laden, vanuit de studenten zelf kwam, maar onderhandelingen konden ze niet voeren. “Daarvoor is onze tijdspanne te kort. Dat zijn typisch van die onderdelen waarin studenten wel betrokken worden en meepraten, maar daar moet op stichtingsbestuurniveau overleg over worden gevoerd.”

Wiel steeds opnieuw uitvinden

Los daarvan is de vrijheid die de jongeren hebben groot en is er ruimte om te experimenteren. “We hebben bijvoorbeeld een koeling in de shop waar we drankjes aanbieden die we zelf eens zijn tegengekomen en lekker vinden. Dat willen willen we hier dan ook testen. Als we starten met het aanbieden van een nieuw drankje, kopen vaak eerst alle dertig studenten het en loopt het de eerste week vervolgens heel goed, en een week later veel minder”, lacht Wink.

(De tekst gaat verder onder de afbeelding)

Kriterion Studentenpomp
De shop van de studentenpomp kreeg recent een nieuwe bakery.

De voorzitter is zich ervan bewust dat het bedrijf een vreemde eend in de bijt is, wat ook nadelen met zich meebrengt. “Ik vind het bijvoorbeeld eeuwig zonde dat je aan iets bouwt, maar je weet ook dat het tijdelijk is. Je bent afhankelijk van de groep. En omdat de studenten het wiel steeds opnieuw moeten uitvinden, gaat ook kapitaal verloren. Je documenteert alles, maar er werkt hier niemand tien jaar. Het is de taak om zoveel mogelijk kennis over te brengen, maar alles lukt natuurlijk niet.” Dat betekent overigens niet dat de studenten niet voortbouwen op het werk van hun voorgangers. “Er wordt wel vooruitgedacht over zaken als een nieuwe bakery, die we recent hebben geopend. Dat gaat van bestuur op bestuur.”

Roosters rondkrijgen

Alle medewerkers van het goedlopende station zitten middenin een periode van hun leven die voor velen gepaard gaat met onregelmatige weken en dagen. In tentamenperiodes is het daarom moeilijk om de roosters rond te krijgen, zegt Wink. “Normaal regelt de baas het en hier doen we het met z’n allen. En de een is daar makkelijker in dan de ander. Voor het groepsgevoel is het wel belangrijk dat iedereen er op dezelfde manier in staat. En daar spreken we elkaar ook op aan. We doen leuke dingen met elkaar, maar we runnen ook een bedrijf. En daar moet je ook je verantwoordelijkheid in pakken. Maar soms wringt het wel, omdat je ook je studie en tentamens ernaast hebt.”

Net als veel andere tankstations in Nederland lopen de studenten daarbovenop tegen het personeelstekort aan. Om nieuwe mensen te trekken, staan ze elk jaar op de intreeweek van de UvA en werven ze actief op sociale media. Maar de meeste nieuwe collega’s komen toch via via bij de Kriterion Studentenpomp terecht. “Studenten denken vaak: ‘huh, een tankstation, is dat leuk?’ En dan komen ze hier en zien ze dat het gewoon 35 leeftijdsgenoten zijn, waar ook een sociaal element bij komt kijken, zoals borrels, een gala en een jaarlijks weekend weg in de zomer. Als mensen hier eenmaal binnen zijn, blijven ze vaak hangen. Het is de ultieme combinatie van een studentenvereniging en een bedrijf.”

(De tekst gaat verder onder de afbeelding)

Alle (oud)-medewerkers mogen hun naam achterlaten op een van de pompen.

Onderdeel van de geschiedenis

Mocht de gemeente Amsterdam ooit besluiten dat het tankstation niet meer relevant is en bijvoorbeeld een laadhub moet worden, hoopt Wink wel dat het in handen blijft van Kriterion. Het is toch onderdeel van de geschiedenis van de stad, stelt hij. “De studentenpomp is er sinds de jaren ‘60, dus ik zou niet weten waarom we ook niet onderdeel zijn van de toekomst van de tankstationbranche. Met gemotiveerde studenten die iets willen bereiken kan je hier nog decennia op de toekomst inspelen en er een succesvol bedrijf van maken.”

Dat een ervaring als die bij Kriterion ook meer kan opleveren dan alleen de studieboeken doen, blijkt voor Wink al uit het feit dat hij en zijn collega’s tijdens de coronaperiode in staat waren het tankstation draaiende te houden. “We hebben er met z’n allen voor gezorgd dat we in de coronaperiode open konden blijven en dat er amper diensten gekort moesten worden. Het was soms een moeilijke fase waarin we zaten, maar dat we ons staande hebben weten te houden, daar ben ik echt trots op. Wat we hier doen is gewoon uniek. Dit bestaat nergens in de wereld. Dat moet je eigenlijk ook gewoon koesteren. Ook als het even tegenzit.”

Lees ook:

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Maak gebruik van de exclusieve aanbieding

Bekijk de aanbieding

Auteur: Nico Schinkelshoek

Nico Schinkelshoek is de vaste redacteur van TankPro.nl

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.