Leeftijdscontrole tabaksverkoop verbeterd binnen tankshops

De naleving bij de tabaksverkoop in tankshops is flink verbeterd ten opzichte van twee jaar geleden. Dat blijkt uit het rapport ‘Landelijk onderzoek naar de naleving van de leeftijdsgrens bij alcohol- en tabaksverkoop in 2022’. In het geval van tankstations gaat het om een naleving van 49,8 procent. In 2020 was dat nog 40,8 procent. 

Het gewogen totale nalevingscijfer voor de verkoop van tabak is in 2022 63,7 procent. Het herberekende gewogen totale nalevingscijfer voor tabaksverkoop van 2020 (toen mocht er nog tabak verkocht worden in de horeca) is 55,2 procent. Er zijn daarbij wel grote verschillen tussen sectoren waarin rookwaar verkocht wordt. De tankshops zitten dus onder dat gemiddelde. Het onderzoek is een vervolgmeting op het nalevingsonderzoek voor alcohol- en tabaksverkoop in 2020.

Aankopen door 16- en 17-jarigen

“Het landelijk onderzoek maakt gebruik van 16- en 17-jarige jongeren die onder begeleiding een aankooppoging doen. Dit wordt mysteryshoponderzoek of testkooponderzoek genoemd. De aankooppogingen zijn gedaan bij een representatieve steekproef van de verschillende verkoopkanalen voor alcohol en tabak”, schrijft staatssecretaris Van Ooijen (VWS) in een rapportage aan de Tweede Kamer. “Na de aankooppoging wordt gerapporteerd of de aankoop gelukt is, of er naar een identiteitsbewijs en/of leeftijd is gevraagd en of er bij de leeftijdsverificatie gebruik wordt gemaakt van een hulpmiddel. De verkoper wordt niet op de hoogte gebracht dat er een testkoop heeft plaatsgevonden.”

In het specifieke geval van tankshops werden de regels bij 119 van de 239 aankooppogingen nageleefd (49,8 procent), blijkt uit het rapport. In 66 gevallen paste de verkoper geen interventies toe in het verkoopproces (27,6 procent). In één van de 239 aankooppogingen vroeg de verkoper alleen naar de leeftijd van de mysterykid. Bij 147 van de 239 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de mysterykid. Maar, in slechts 101 van die gevallen leidde dit ook daadwerkelijk tot naleving. Bij 25 van de 239 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als naar ID.

Gebruik van hulpmiddelen

Bij 31 aankooppogingen in de tankshop werd een hulpmiddel gebruikt om de geboortedatum te controleren (18 procent). Daarbij werd ofwel gekozen voor een pop-up in het kassasysteem (12 keer), ofwel werd de leeftijd gecontroleerd door de geboortedatum in te toetsen in het kassasysteem (16 keer), ofwel gebruikten de verkopers een ID-scanner (3 keer).

In het Nationaal Preventieakkoord staan maatregelen en afspraken om in 2040 een rookvrije generatie te hebben. Om starten met roken moeilijker te maken, en stoppen met roken makkelijker, wordt de verkoop van tabak de komende jaren stapsgewijs verminderd. Zo komt er in 2024 een verbod op de verkoop van tabak bij supermarkten. Na 2030 vindt er een verdere gefaseerde afbouw plaats van de verkoop van tabak, te beginnen bij tankstations.

Uit de plannen die gepresenteerd werden op Prinsjesdag bleek dat de tabaksaccijns per 1 april 2023 met ongeveer 1 euro per pakje van 20 sigaretten omhooggaat.

Lees ook:

U las zojuist één van de gratis premium artikelen

Onbeperkt lezen? Maak gebruik van de exclusieve aanbieding

Bekijk de aanbieding

Auteur: Nico Schinkelshoek

Nico Schinkelshoek is de vaste redacteur van TankPro.nl

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.